پست آخر
ساعت ۱٠:٤٧ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٢٩ تیر ۱۳٩۳ : توسط : نویده آقایی

بدلیل مشغله های کاری و درسی فرصتی برای نوشتن مطالب علمی در وبلاگ پیدا نمی کنم و به همین جهت ضمن تشکر و قدردانی از تمام دوستان و همکلاسیهایم که از سمینارها و مطالبشان در اینجا استفاده کرده و سعی در گسترش علم پرتوپزشکی در بین جوانان و علاقمندان ایرانی داشتیم، مراتب سپاس خود را از همه ی دوستانی که با نظرات خود من را در ارائه ی مطالب یاری دادند، ابراز می دارم.

در صورتی که فرصت و مجال و عمری باشد، تصمیم دارم که وبلاگی را با همین مضمون پرتوپزشکی و کاربردهای این علم به زبان علمی - انگلیسی - را در آینده ایجاد نمایم.

با سپاس و احترام: نویده آقائی


 
آشکارساز راسی
ساعت ٩:٢٥ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۸ تیر ۱۳٩۳ : توسط : نویده آقایی

این آشکارساز از اصول کار آشکارسازهای تناسبی پیروی می کند. در آشکارسازهای تناسبی که در ناحیه ی تناسبی (ناحیه 3) کار می کنند  برای دستیابی به میدانهای شدت بالای مورد نیاز برای تکثیر گازی بدون اعمال ولتاژهای خیلی زیاد، اتاقکهایی که در این ناحیه کار می کنند معمولا استوانه ای با یک سیم نازک کشیده شده ر محور مرکزی شمارنده هستند. دیواره بیرونی شمارنده به زمین و سیم مرکزی به ولتاژ مثبت متصل است . میدان الکترواستاتیکی در اتاقک شعاعی از رابطه ی زیر تبعیت می کند:

((E(r)=1/r*V/(Ln (b/a

علاوه بر الکترونهای ثانویه ای که در اثر برخوردها تولید می شوند الکترونهایی نیز طی و فرایند دیگر ایجاد می شوند: 1- برهمکنش های فوتوالکتریک     2- بمباران سطح کاتد با یونهای مثبت

در آشکارسازهای راسی نیز دارای یک سیم مرکزی است و دورش یک مارپیچ Helix است که برای یکتنواخت کردن میدان و سیستم آن بصورت Gas Flow است. از مزایای این آشکارسازها این است که کره ای شکل است یعنی نسبت به زاویه ی تابش پاسخ خروجی آن تغییر نمی کند و گاز درون آن معادل بافت است. معایب این آشکارساز این که کار با آن بسیار مشکل است بطوری که تعداد افراد کمی می توانند با آن کار کنند.

جهت اسپکترومتری نوترون و گاما میتوان این آشکارساز را به کار برد.


 
مباحث آشکارسازی
ساعت ۱:٤٥ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۳ تیر ۱۳٩۳ : توسط : نویده آقایی

در این جا به طور خلاصه آشکارسازهایی که برای آشکار کردن  تابشهای آلفا، بتا، گاما، ایکس و ... به کار میروند را بیان می کنم . در صورت نیاز به توضیحات بیشتر میتوانم هر یک از آشکارسازها را به تفضیل توضیح دهم:

1- آلفا: اتاقک یونیزاسیون ، اتاقک تناسبی، سوسوزن آلی، خورشی حالت جامد( معدنی) ، سد سطحی سلیسیوم،( Si(Li),CR-39, LiI(Eu ,....

2-بتا: اتاقک تناسبی، سوسوزن  غیرآلی(  CaF 2 (Eu، آشکارساز سد سطحی، سوسوزن پلاستیکی ،( Si(Li

3-گاما:  اتاقک تناسبی، آشکارساز راسی، آشکارساز با لیتیوم نفوذی، سوسوزنهای غیرآلی( NaI(TL), CsI(TL

4-ایکس کم انرژی : طیف سنجهای بلوری، SiLi و سوسوزن غیر آلی (  CaF 2 (Eu

5-نوترون:  اتاقک تناسبی، آشکارساز راسی، پلی کربنات، خورشی حالت جامد معدنی، اورانیوم پوشش داده شده روی دیسک، با استفاده از پوشش نپتونیم روی دیسک ، CR-39 و( LiI(Eu 

6-پروتون: اتاقک یونساز، سوسوزن آلی، خورشی حالت جامد ، CR-39

 7- یونهای سنگین و پاره های شکافت: اتاقک یونساز، خورشی حالت جامد، پولک شکافت (اتاقک شکافت)


 
تجزیه و تحلیل به روش فعالسازی نوترونی
ساعت ٧:۳٩ ‎ق.ظ روز شنبه ۳۱ خرداد ۱۳٩۳ : توسط : نویده آقایی

تحلیل به روش فعالسازی  تحلیلی است کمی و کیفی از یک نمونه ی ناشناخته با پرتودهی به نمونه و در نتیجه تولید هسته های پرتوزا از ایزوتوپ های پایدار یا ناپایدار موجود در آن.

هسته های پرتوزا را می توان از خواص تابش هایی که گسیل می دارند شناخت:

1- نوع تابش   2-انرژی تابش    3- شدت تابش      4- نیمه عمر

این روش اولین بار در سال 1936 توسط هوسی و لوی که مقداری دیسپرسیوم را در یک نمونه ی ایتریوم اندازه گرفتند، به کار گرفته شد.

برای انجام این روش مراحل زیر باید انجام شود:

1- انتخاب واکنش هسته ای بهینه

2- آماده سازی نمونه برای پرتودهی

3- پرتودهی نمونه

4- شمارش نمونه ی پرتو دیده

5- تحلیل نتیجه های شمارش

مرجع: اندازه گیری و آشکارسازی تابش های هسته ای نوشته نیکلاس سولفانیدیس


 
لیستی از رادیو داروها
ساعت ٩:۳٠ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ٢٧ خرداد ۱۳٩۳ : توسط : نویده آقایی

رادیوداروهای تصویربرداری

E(max) (γ),
  (keV)

Half-life

Emission type

Radionuclide

284, 364, 637

8.0 days

γ(81.2%), β

I-131

 

93, 184, 300, 393

78.3 h

γ

Ga-67

 

171, 245

67.2 h

Auger, γ

In-111

 

159

13.2 h

Auger, γ

I-123

 

140

6.0 h

γ

Tc-99m

 

511

1.83 h

Positron

F-18

 

511

12.7 h

Positron

Cu-64

 

 

رادیوداروهای درمانی

 

Size of tumor cells

R(max)

(mean)

E(max) (MeV)

Half-life

Emission type

Radionuclide

Intermediate clusters

5mm (0.9mm)

1.07

89.2 h

β, γ(9.4%)

Re-186

Large clusters

11mm (2.4mm)

2.12

17 h

β, γ(15.1%)

Re-188

Small clusters

1.6mm (0.67mm)

0.49

161 h

β

Lu-177

Small clusters

2.0mm

0.28, 0.36, 0.64

8 d

γ(81.2%), β

I-131

Large clusters

12mm (2.8mm)

2.28

64.1 h

β

Y-90

Small clusters

0.7mm

0.19

2.6 d

β

Cu-67

Single cells and small
  clusters

40-80µm

5.83, 5.79, 5.73

10 d

α

Ac-225

Single cells and small
  clusters

60-80µm

5.87

7.2 h

α

At-211

Single cells

2-500 nm

0.42

67 h

Auger, γ

In-111

 

 

 

 

 

 

 

 

 
مباحثی از رادیوتراپی
ساعت ۱٢:۱٢ ‎ب.ظ روز شنبه ٢٤ خرداد ۱۳٩۳ : توسط : نویده آقایی

Tomotherapy  تکنولوژی که در آن از CTمگاولتاژ Helical به همراه یک شتابدهنده خطی استفاده می شود.

Tomotherapy=CT+Linac

هدف توموتراپی انجام پرتودرمانی بسیار دقیق برای بهینه سازی دز تومور است. در حالی که بافت های سالم و حساس دزی را دریافت نکنند. عیب این روش نویز بالا و کیفیت پایین تصویر دریافتی است.

 

روش گیت Gate: تکنیک دنبال کردن پیوسته ی تومور در طول سیکل تنفسی بیمار و همچنین در طول درمان می باشد. این روش نیازمند fiducial(نوعی مارکر قابل کاشت ) می باشد. در روش گیت در قسمت های خاصی از سیکل تنفسی بیمار ، عمل پرتودهی را انجام می دهند. در حالی که در بقیه سیکل تنفسی که تومور از محدوده درمانی خارج شده است پرتویی داده نمی شود.

 

روش ردیابی میدان الکترومغناطیسی: روش ردیابی پیوسته موقعیت هدف ، بدون دادن دز تابشی به بیمار می باشد. در این روش از مارکر های بی سیم برای کاشت استفاده می شودکه این مارکر ها موقعیت و میزان جابجایی هدف را به دریافت کننده سیگنال خود، مخابره می نماید.

مرجع: سمینار دکتر سید محمد گلگون  


 
مجله ای برای نشر مقالات
ساعت ۱٢:٤٥ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢۱ خرداد ۱۳٩۳ : توسط : نویده آقایی

برای کسانی که در زمینه ی فیزیک پزشکی و مهندسی هسته ای ( پرتوپزشکی ) فعالیت دارند، مجله ی زیر برای ارسال مقالاتشان معرفی میشود:

Journal of Frontiers in Biomedical Technologies

می توانید برای عضویت و ارسال مقالات خود به آدرس اینترنتی زیر مراجعه کنید.

http://fbt.tums.ac.ir/index.php/fbt/issue/current

موفق باشید.

 

 

 


 
داروسازی هسته ای - آزمون شیلینگ
ساعت ۸:٠٢ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۱٢ خرداد ۱۳٩۳ : توسط : نویده آقایی

این آزمون جذب عادی یا غیز عادی ویتامین ب-12 (سیانوکبالمین) را در کم خونی مضر نشان می دهد. ویتامین B12 که با کبالت-57 نشاندار شده است، برای بیماران ناشتا استفاده شده و به مدت 24 ساعت به عنوان ردیاب در دفع ادرار اندازه گیری شده و به منظور یک شاخص از وضعیت بیمار بکار می رود.

در روش کار دقیق، از بیمار خواسته می شود تا تمام شب چیزی نخورد، نیم میکروگرم ویتامین ب-12-کبالت-57 دارای اکتیویته 0.5 میکروکوری به شکل خوراکی و متعاقب آن یک دز زیاد تقریبا 1000میکروگرم از ویتامین ب-12 سرد از طریق درون ماهیچه ای به بیمار داده می شود. حالت اخیر باعث افزایش دفع از طریق ادرار و موجب اشباع جگر و بافتهای دیگر می گردد. یک استاندارد رادیواکتیو با کسر یا اندازه مشخص از یک دز تجویز شده آماده می گردد. ادرار در مدت 24 ساعت جمع آوری می شود. میزان اکتیویته ادرار در طول 24 ساعت و اکتیویته استاندارد اندازه گیری می شوند و درصد دفع در 24 ساعت محاسبه می شود . مقادیر عادی برای دفع ویتامین ب-12 از طریق ادرار در محدوده 10% تا 40% (میانگین 18%) است . مقادیر کمتر از این حدود نشان دهنده وجود بدجذبی می باشد.

چنانچه  مقادیر کمتر از حد نرمال باشد (کمتر از 7%) کم خونی مضر ممکن است مشکوک باشد و می تواند از سایر امراض تشخیص داده شود.

مرجع: مبانی داروسازی هسته ای- ترجمه محمد قنادی مراغه و همکاران -1387


 
← صفحه بعد